Sabzian

Il vangelo secondo Matteo (Pier Paolo Pasolini, 1964)

Monday, August 14, 2017 - 20:00 to 22:30
CINEMATEK (plateau), BRUSSELS

 

Zoals Giorgio Agamben, een van Pasolini’s gezichten in Il vangelo secondo Matteo (Agamben vertolkt de rol van de apostel Filippus), schreef in Mezzi senza fine. Note sulla politica [Middelen zonder doel: aantekeningen over politiek]: “Verschijning wordt een probleem voor mensen: het wordt de plaats voor een strijd om waarheid.” Agamben gaat verder, in iets wat haast een rechtstreekse bespiegeling over Pasolini lijkt: “Het gelaat is bovenal de passie van de onthulling, de passie van taal … elk menselijk gelaat, zelfs het meest nobele en mooie, balanceert op de rand van een afgrond.” Met de bodemloze kwaliteiten van het gelaat die zo centraal staan in Pasolini’s mensbeeld, wordt doelbewust gespeeld en ze worden onderuitgehaald in La ricotta: figuranten zijn louter figuranten, verdoen hun tijd en scharrelen maar wat rond terwijl Stracci verhongert, eet en sterft. De ondoorgrondelijkheid van het gelaat, de strijd voor waarheid op de rand van de afgrond, staat centraal in Pasolini’s serieuzere opzet in Il vangelo secondo Matteo: ongegronde authenticiteit tonen die zowel burgerlijke gevoeligheid als religieuze sentimentaliteit ondermijnt. (...)

Pasolini’s wanhoop om het succes van het secularisme en de inlijving van links onthult een diepe haat voor homogeniteit in eender welke vorm (het fascisme, het consumentisme) en op een perverse manier beginnen de culturele krachten die hij eveneens haatte, te verschijnen als tekenen van de cultuur- en klassenverschillen die hij uiteindelijk zo waardeerde (zoals het katholicisme van de boeren). Het uitsterven van de dialecten onder invloed van de eenvormige stemmen van de massamedia wordt misschien aangekondigd in de eindeloze stoet stille gezichten uit Il vangelo secondo Matteo die hun hoofd draaien om naar Jezus te luisteren: als zij ‘hedendaags’ Italiaans zouden spreken, zou hun schoonheid vernield worden. 

Nina Power in ‘De subversieve Pasolini: La ricotta en Il vangelo secondo Matteo. Een gesprek tussen Nina Power en Geoffrey Nowell-Smith’. Lees de volledige Nederlandse vertaling door Sabzian hier.

 

“I consider consumerism a worse fascism than that the classical one, because clerical-fascism did not transform Italians. It did not get into them. It was totalitarian but not totalizing. I'll give you an example: fascism has tried for twenty years to eliminate dialects and it didn't succeed. Consumerism, which, on the contrary, pretends to be safeguarding dialects, is destroying them.” 

Pier Paolo Pasolini in ‘The Lost Pasolini Interview’, available on Mubi

 

“Ik herkende het verlangen om Il vangelo te maken uit een gevoel dat ik had. Ik opende willekeurig de Bijbel en begon de eerste pagina’s te lezen, de eerste lijnen van het evangelie volgens Mattheüs, en het idee overviel me om er een film van te maken. Het spreekt voor zich dat dit een gevoel is, een impuls die niet helder kan worden omschreven. Toen ik serieus nadacht over dit gevoel, deze impuls, deze irrationele beweging of ervaring, stonden heel mijn verhaal en heel mijn literaire loopbaan me helder voor ogen.” 

‘Een interview met Pier Paolo Pasolini’, door James Blue. Lees de volledige Nederlandse vertaling door Sabzian hier.

 

More info