https://www.sabzian.be/text/prisma-61

Prisma #61

Petite maman verovert mijn hart op 4:56 als Nelly, een achtjarig meisje, op de achterbank van haar moeders auto een zak chips opent, een chipje in haar mond steekt en het met snelle hapjes naar binnen knaagt. De beweging komt als een verrassing – een plotselinge versnelling van de handeling die tot dat moment een zekere traagheid had. Oma is overleden, Nelly neemt afscheid van de oudjes in het verzorgingshuis, een voor een, elk in hun eigen kamer. Au revoir. Au revoir. Au revoir.
Moeder zit bedrukt achter het stuur, ze rijden weg in stilte. En dan die bevrijdende zak chips, die overweldigend kraakt en Nelly’s snelle tandjes rats rats rats rats. Mijn hart springt op.

Is dat omdat ik ook op deze manier mijn chipjes eet – althans, dit type chipjes? Is het een spiegelreflex – ik proef bijna het zout op mijn tong? De luchtigheid van het chipje – “lucht gevend aan de situatie”? De verrassende snelheid van Nelly’s tandjes – een slapstick-effect dat versterkt wordt doordat ze ondertussen nogal glazig naar buiten zit te kijken? Of is het de kennismaking met Nelly's persoonlijkheid: een leuk, stoer, eigenzinnig kind.

Nelly is allesbehalve een poppetje, maar tót dit moment speelt de regisseur (Céline Sciamma) met deze acteur (Joséphine Sanz) als met haar pop. Voor mij een echo van de manier waarop ikzelf als achtjarige met mijn poppen speelde: formeel, in grote ernst, bijna plechtstatig. Het roept hier tevens de stijfheid van de wereld op na een overlijden, de beklemming van de dood.

Op het chips-moment glipt niets minder dan het leven zelf door de mazen van het spel. Niemand heeft het bedacht, Joséphine Sanz ook niet. Haar tandjes bewegen nu eenmaal zo als ze in de buurt van zo'n chipje komen. Juist de futiliteit van dit gegeven zorgt voor de vitaliteit ervan. Elk kunstwerk draagt de warme afdrukken van de mensen die het hebben gemaakt. In een stripverhaal is dat het handschrift van de tekenaar, in een gedicht de tongval van de dichter, in een film de motoriek van de acteur.

Beeld uit Petite maman (Céline Sciamma, 2021)

PRISMA
NL
The Prisma section is a series of short reflections on cinema. A Prisma always has the same length – exactly 2000 characters – and is accompanied by one image. It is a short-distance exercise, a miniature text in which one detail or element is refracted into the spectrum of a larger idea or observation.
La rubrique Prisma est une série de courtes réflexions sur le cinéma. Tous les Prisma ont la même longueur – exactement 2000 caractères – et sont accompagnés d'une seule image. Exercices à courte distance, les Prisma consistent en un texte miniature dans lequel un détail ou élément se détache du spectre d'une penséée ou observation plus large.
De Prisma-rubriek is een reeks korte reflecties over cinema. Een Prisma heeft altijd dezelfde lengte – precies 2000 tekens – en wordt begeleid door één beeld. Een Prisma is een oefening op de korte afstand, een miniatuurtekst waarin één detail of element in het spectrum van een grotere gedachte of observatie breekt.

Related